Blog

Kunst die het normale ontstijgt

Voor online cultuurmagazine 8Weekly.com schreef ik een special over de tentoonstelling Nieuwe Meesters in het Outsider Art Museum in de Hermitage Amsterdam.


Kunst gemaakt door mensen die buiten het normale circuit van kunstenaars en musea vallen. Outsiders, dus. De tentoonstelling Nieuwe Meesters van het Outsider Art Museum in de Hermitage Amsterdam toont ruim 70 van zulke werken die ondanks of misschien wel dankzij de verstandelijke beperking of psychiatrische achtergrond van de maker, van bijzondere kwaliteit zijn en met recht een eigen plek hebben veroverd in de kunstwereld.

Mensen zoals ze zijn

Aan de muren hangt van elk van de 30 outsider-kunstenaars een grote zwart-witte portretfoto, geschoten door fotograaf Sander Troelstra. Troelstra won in 2015 de Nationale Portretprijs met een foto van succesvol beeldend kunstenaar Ben Augustus. Ben heeft het syndroom van Down. Troelstra heeft een bijzondere interesse in het onalledaagse en wil mensen laten zien ‘zoals ze zijn, ongepolijst. Gewoon als mens dus. Ook al zijn ze anders’. In de tentoonstelling worden naast fotoportretten van de kunstenaars ook videobeelden afgespeeld waarin te zien is hoe Troelstra de outsider-kunstenaars laat poseren en ze vastlegt met zijn camera. De kwetsbaarheid van deze mensen komt hierin goed naar voren en ontroert.

Uiting aan obsessies

In Nieuwe Meesters zijn zeer uiteenlopende werken te zien, die allemaal één ding gemeen hebben: ze geven uiting aan een obsessie van de maker. Elke maker heeft zijn of haar eigen specifieke en vaak eigenaardige belevingswereld die voor buitenstaanders lastig te doorgronden is. Deze mensen vinden ieder om verschillende reden moeilijk aansluiting bij de maatschappij, en veelal is het maken van kunst voor hen een noodzakelijk middel om zich tot die buitenwereld te verhouden en uiting te geven aan hun emoties. Het is kunst zonder pretenties, die geheel spontaan tot stand komt. Alleen al die wetenschap maakt de werken bijzonder. Hoewel alle tentoongestelde werken de moeite van het bekijken waard zijn, springen de stukken van een aantal kunstenaars eruit.

Lees hier verder Kunst die het normale ontstijgt

Allesbehalve smurfenijs

Interview voor De DertigersClub, serie De Inspirerende Dertiger

Martijn Doets (35) groeide op aan de Overtoom, het Vondelpark was zijn achtertuin. Daar at hij zijn eerste ijsjes van de ijscokar, zijn lievelingssmaak was banaan. Dertig jaar later leest hij het boek ‘Il secreto di gelato’ en is hij verkocht. Hij neemt een break van zijn baan in de verzekeringsbranche en gaat opnieuw studeren. Aan de Gelato University.

Door: Susan Nortier

IJsmanschap heeft de uitstraling van een zomerse, hippe bar. Martijn verkoopt er handcrafted popsicles en daarnaast Italiaanse koffie. Sinds de opening van zijn popsicle bar loopt het storm op warme dagen. Als hij in 2016 op een warme zondag samen met zijn broer nog druk bezig is met het schilderen van de muren, staan de eerste klanten al nieuwsgierig voor de deur. Martijn wil eigenlijk pas opengaan als alles af is, maar zijn broer overtuigt hem om de klanten binnen te laten. Martijn denkt nog met veel plezier terug aan deze spontane opening van zijn popsicle bar.

Lees verder Allesbehalve smurfenijs

 

Afrikaans talent verbindt traditie met toekomst

Voor online cultuurmagazine 8Weekly.com schreef ik een recensie over de tentoonstelling Foam X African Artists’ Foundation in fotografiemuseum Foam. In deze tentoonstelling exposeren jonge Afrikaanse fotografen hun werk.


De werken van drie jonge Afrikaanse fotografen zijn samengebracht in één zaal van Foam. Portretten lijken er dankzij dunne stalen draadjes in de lucht te zweven en zuigen je hun wereld in. Hoewel Afrikaanse folklore herkenbaar is, word je tegelijkertijd in verwarring gebracht door de futuristische twist.

Foam belooft met de expositie Foam X African Artists’ Foundation fantasiewerelden, waarin verleden, heden, toekomst, feit en fictie samenkomen. Deze beschrijving gaat inderdaad op voor veel, maar zeker niet voor alle werken in deze bijzondere presentatie van jong Afrikaans talent.

Outsiders

Bij binnenkomst word je direct geconfronteerd met een foto van een oude Afrikaanse man die je somber aanstaart. Naast hem een leeftijdsgenoot die met gesloten ogen zijn gezicht afwendt. Een witgroen licht van bovenaf doet het grijze haar van beide mannen oplichten en geeft het een bijzondere kleur; schouders en sleutelbeenderen krijgen een zachte glans. Fotograaf Osborne Macharia (1986, Kenia) wil door het prachtige grijze haar te benadrukken laten zien dat iedereen mooi kan zijn. Macharia heeft een duidelijke belangstelling voor outsiders, zo getuigen ook zijn foto’s van een zwarte man met albinisme, daklozen en bejaarde hiphoppers uit sloppenwijken. Al deze werken blinken uit door de kracht die de geportretteerden uitstralen, dankzij hun zelfverzekerde houding en de aandachtige stilering. Van een fantasiewereld kan echter nog niet gesproken worden.

Lees hier verder Afrikaans talent verbindt traditie met toekomst

Als je ondernemer bent dan weet je dat gewoon

Interview voor De DertigersClub, rubriek De Inspirerende Dertiger

Als ik het kantoorpand binnenloop, komt een lange jongen met een brede grijns mij zelfverzekerd tegemoet wandelen. Ik krijg een stevige handdruk. Rick Schmitz, 33 jaar, oprichter van Firm24 en spin-off LegalThings. Skinny jeans, witte gympen en een t-shirt. We gaan zitten in een vergaderruimte van het grote kantoorgebouw vlakbij station Sloterdijk.

Typische ondernemer 

Rick is een typische ondernemer: eigenwijs, gedreven en vol plannen. Dit zat er al jong in, vertelt hij mij. Toen hij klein was wilde hij stockbroker worden, want zijn opa was bankier en zijn grootste voorbeeld. Op zijn zevende kreeg Rick dan ook zijn eerste aandelen cadeau. Dat was Ricks eerste kennismaking met handelen en geld verdienen. Een kleine dertig jaar later runt hij twee succesvolle bedrijven. Maar om zover te komen heeft hij de nodige ervaring moeten opdoen en is hij zakelijk een keer hard op zijn bek gegaan.

Lees verder Als je ondernemer bent dan weet je dat gewoon

Van geldwolf tot filosoof

Interview voor De DertigersClub, rubriek De Inspirerende Dertiger

“Ik wilde niet meer succesvol zijn in mijn carrière, maar succesvol zijn als mens.”

In de keuken van De Bewustzijn School in de Pijp spreek ik Thijs Sins. Hij huurt in deze School een werkplek in een grote lichte ruimte die vroeger als klaslokaal diende. De werkplekken bevinden zich aan een lange houten werktafel met in het midden een haag van groene planten over de gehele lengte van de tafel. Deze serene ruimte past bij Thijs. Als filosoof kan hij de rust en ruimte goed gebruiken om zijn gedachten vorm te geven.

Rijk worden

Thijs was niet altijd het idealistische type. Hij vertelt me dat hij tot zijn achttiende dacht dat je een succesvolle carrière moest maken om gelukkig te worden. Daarom koos hij voor de studie economie. Rijk worden was zijn ultieme doel. Hij was actief in aandelenhandel. “Ik werd afhankelijk van financiële markten. Stond de koers gunstig dan had ik een topdag, maar stond de koers laag dan voelde ik me klote. Ik wilde dat niet meer.” Tijdens zijn studie kwam de grote omslag. Thijs concludeerde dat geluk niet bestond uit maatschappelijk succes. “Ik wilde niet meer succesvol zijn in mijn carrière, maar succesvol zijn als mens. Succesvol in vriendschap en liefde.” Tijdens zijn studie begon hij met een vriend een bedrijfje. Hoewel het succesvol werd, verkocht Thijs zijn aandelen in het bedrijf. Hij wilde reizen en een nieuw doel te vinden.

Lees verder Van geldwolf tot filosoof